Jezioro Como – Przewodnik turystyczny po operze, muzyce klasycznej i kulturze

Miłosne gniazdo w Moltrasio

Vincenzo Bellini spędził kilka letnich miesięcy nad swoim ukochanym jeziorem Como, w willowym miasteczku Moltrasio. Tam skomponował “La straniera” i “La sonnambula” i spotykał się ze swoją (zamężną) kochanką Giudittą Turiną.

Mieszkał jako gość w różnych willach w ekskluzywnym Moltrasio. Na przykład fantastyczna Villa Passalacqua (która oczarowała Churchilla i Napoleona Bonaparte) z jej wspaniałym ogrodem i widokiem na morze (możliwość rezerwacji). Miejscowość uhonorowała Belliniego pomnikiem.

Villa Passalacqua:

Pomnik Belliniego w Moltrasio:

Długie lata w Brissago nad Lago Maggiore

W 1890 roku Ruggiero Leoncavallo po raz pierwszy przyjechał do wioski Brissago w Ticino (w pobliżu jeziora Como) podczas wycieczki rowerowej. Zachował wioskę w dobrych wspomnieniach, później wynajął dom, a 14 lat później postanowił wybudować tam własną secesyjną willę, miejsce odosobnienia dla artystów “Myriam”. Tam przyjmował m.in. śpiewaków Caruso i Tetrazziniego oraz Eleonorę Duse, tam też pisał swoje kolejne dzieła. W ogrodzie kazał postawić efektowne posągi swego “Rolanda berlińskiego” i “Zazy”, obu postaci operowych. Zaprzyjaźnił się również z ekscentryczną Antoinette de Saint-Leger, która miała swoją willę na Isole di Brissago.

Leoncavallo starał się również promować aspekty kulturalne w Ticino, a Brissago już w 1904 roku uczyniło go honorowym obywatelem, składając mu piękny hołd. Leoncavallo był zawsze hojny w swoich pieniądzach, ale na początku wojny światowej popadł w kłopoty finansowe i musiał sprzedać Villę Myriam w 1916 roku. Willa ta została niestety zburzona w 1978 roku.

Ucieczka do Bellagio przed skandalem w Paryżu

Kiedy Liszt przybył do Bellagio, napisał w liście: “Kiedy napiszesz historię dwojga szczęśliwych kochanków, umieść ją na brzegu jeziora Como. Nie znam miejsca bardziej ewidentnie pobłogosławionego przez niebo; nie widziałem innego, gdzie uroki życia miłosnego mogłyby wydawać się bardziej naturalne.”

25-letni Liszt uciekł do Genewy na początku 1835 roku z zamężną Marie d’Agoult i jej córką, aby uciec przed wrogością lepszego społeczeństwa, które nie aprobowało tego sojuszu. Poza tym Marie była w ciąży i nie chcieli przeżywać skandalu związanego ze wspólnym urodzeniem dziecka w Paryżu. Po miesiącach spędzonych w Genewie, wybrali Villa Bellagio jako miejsce docelowe i spędzili tam trzy miesiące. Tam urodziła się ich córka Cosima, która 35 lat później poślubi Richarda Wagnera.

Triumfy w całej Europie

W 1797 roku w Saronno (między Como a Mediolanem) urodziła się osoba, która na ponad dekadę stała się czołową śpiewaczką operową w Europie. Giuditta Pasta stała się śpiewaczką o znacznym zasięgu i możliwościach wykonawczych.

Rossini, Bellini i Donizetti powierzali jej swoje najważniejsze role, a ona sama występowała jako gwiazda w Neapolu, Mediolanie, Wiedniu, Paryżu i Londynie. Szczytem jej kariery były dwa niebywałe lata 1830-32, kiedy to triumfalnie prawykonała role Anny Boleny, Normy i Arminy (“La Sonnambula”). Pasta mieszkała przez pierwszych jedenaście lat w Saronno, a następnie udała się do Mediolanu, aby studiować muzykę.

Kochanka Belliniego (i Donizettiego?)

Giuditta Pasta była muzą Vincenza Belliniego, który uważał ją za doskonałą odtwórczynię jego głównych ról. Kiedy zobaczył ją w Bergamo, napisał, że nawet po niezliczonych spektaklach wciąż wywołuje łzy w jego oczach.

Pasta była jedną z największych śpiewaczek operowych XIX wieku. W młodym wieku kupiła posiadłość w Blevio, którą uczyniła swoją rezydencją w wieku 30 lat. Bellini często przyjeżdżał do niej z Moltrasio, gdzie miał swoje gniazdo kompozytorskie i miłosne. Odwiedzał ją również Donizetti, nawet zatrzymał się u niej na miesiąc, gdy pracował z nią nad “Anną Boleną”.

Dzięki takim rolom jak Norma, Anna Bolena czy Armina (“La sonnambula”), opisowi jej głosu jako sopranu sfogato (“dramatyczny sopran koloraturowy o wielkiej rozpiętości głosowej”) i silnym zdolnościom aktorskim, często porównywana jest do Marii Callas. W Saronno znajduje się muzeum poświęcone jej życiu (patrz też dalej).

Śpiewaczka Pasta spędziła w willi drugą połowę swojego życia, zmarła 1 kwietnia 1865 roku w wieku 67 lat i została pochowana na małym cmentarzu w Blevio.

Miasto Saronno już ją uhonorowało, nadając swojemu teatrowi imię piosenkarki, a od 2019 roku – muzeum, którego powstanie było możliwe dzięki darowiźnie kolekcjonera. Muzeum w Villa Gianetti prezentuje w pięciu salach kolekcję liczącą łącznie 667 obiektów, obrazów, litografii, dekoracji scenicznych, mebli, partytur i listów, które należały do piosenkarki i jej bliskich.

Wgląd do muzeum:

Adress: 20, Via Roma, 21047 Saronno (brak strony internetowej)

Schronienie jak z marzeń

Kiedy Liszt przybył do Bellagio, napisał w liście: “Kiedy napiszesz historię dwojga szczęśliwych kochanków, umieść ją na brzegu jeziora Como. Nie znam miejsca bardziej ewidentnie pobłogosławionego przez niebo; nie widziałem żadnego innego, gdzie uroki życia miłosnego mogłyby wydawać się bardziej naturalne.”

Willa, która tak oczarowała Liszta, to mieszczański wielopiętrowy pałac zbudowany bezpośrednio nad jeziorem w surowym neoklasycznym stylu z dużym angielskim ogrodem. Ogród został wzniesiony za pomocą pagórków i znakomicie obsadzony drzewami oraz uzupełniony rzeźbami. Piękne posągi Béatrice i Dantego podobno zainspirowały Liszta do napisania utworu, który później rozwinął w Sonatę Dantego.

Après une lecture du Dante: Fantasia quasi Sonata – Arcadi Volodos

Dziś można pospacerować po pięknym ogrodzie angielskim i zwiedzić oranżerię, dostępne są wycieczki z przewodnikiem.

Villa Melzi:

Villa Melzi GarDen:

https://giardinidivillamelzi.it/en/home-eng/museum-eng/

Bellagio wydaje się najpiękniejsze, gdy zbliżamy się do niego od strony wody.

Villa Roccabruna w Blevio

Oryginalna Villa Roccabruna już nie istnieje, dom z burzliwą historią został przebudowany w 1904 roku i obecnie mieści się w nim ośrodek wypoczynkowy.

Villa Roccabruna (zdjęcie historyczne):

Grobowiec w Brissago

Leoncavallo przeniósł się później w inne miejsce i zmarł kilka lat później w Toskanii, gdzie również został pochowany. Według Brissaghesi, Leoncavallo wyraził życzenie, aby być pochowanym w Brissago. 70 lat później mieszkańcy Brissago przypomnieli sobie o tym i chcieli przenieść ciało do Brissago. Nie mogli jednak odnaleźć złowieszczego listu, który miał potwierdzać to ustne oświadczenie. W końcu ostatni żyjący krewny Leoncavalla zgodził się i szczątki zostały przeniesione do miejsca jego obecnego pochówku, czyli do pięknego kościoła Madonna di Ponte w Brissago. Jego grób znajduje się teraz w pięknym portyku z widokiem na jezioro Maggiore.

Grób Leoncavallosa:

Madonna di Ponte: